CBI ची देशभरात मोठी कारवाई !

 ऑपरेशन चक्र-५ अंतर्गत सायबर फसवणुकीतील ८.५ लाख म्यूल बँक खाती उघडकीस, ९ आरोपी अटकेत

वास्तव न्युज ओमप्रकाश उढाण 

      दिनांक २६ जून २०२५ रोजी, केंद्रीय अन्वेषण ब्युरो (CBI) ने सायबर फसवणुकीविरोधात देशभरात एक मोठी मोहीम राबवत, ‘ऑपरेशन चक्र-५’ अंतर्गत राजस्थान, दिल्ली, हरियाणा, उत्तराखंड आणि उत्तर प्रदेश या पाच राज्यांमध्ये ४२ ठिकाणी एकाच वेळी धाडसत्र पार पाडले. या कारवाईत सायबर फसवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘म्यूल बँक खात्यां’चा तपास करण्यात आला असून, एकूण ९ आरोपींना अटक करण्यात आली आहे.

सायबर गुन्ह्यांवर निर्णायक कारवाई

     CBI ने विशिष्ट गोपनीय माहितीच्या आधारे आणि प्राथमिक पडताळणीनंतर एक समन्वित शोध मोहीम राबवली. यामध्ये डिजिटल अटक घोटाळे, बनावट जाहिराती, गुंतवणूक फसवणूक, यूपीआय आधारित फसवणूक यामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या म्यूल खात्यांचा वापर स्पष्टपणे उघड झाला.

काय आहेत 'म्यूल खाती'?

   म्यूल खाती म्हणजे अशा बँक खाती जी फसवणुकीच्या रकमेचा प्रवास सुलभ करण्यासाठी उघडली जातात. यात अनेकदा सामान्य नागरिकांची किंवा बनावट माहिती वापरून खाती उघडली जातात आणि ती फसवणूक रक्कम प्राप्त व हस्तांतरित करण्यासाठी वापरली जातात.

८.५ लाख म्यूल खाती उघडकीस

   CBI च्या तपासात धक्कादायक बाब उघडकीस आली – देशातील विविध बँकांच्या ७०० हून अधिक शाखांमध्ये सुमारे ८.५ लाख म्यूल बँक खाती उघडण्यात आली आहेत. ही खाती केवायसी (KYC) नियमांचे उल्लंघन करून, जोखीम मूल्यांकनाशिवाय उघडण्यात आली होती. या प्रकरणात काही बँक अधिकारी, एजंट, एग्रीगेटर, बँक प्रतिनिधी व ई-मित्र केंद्र यांच्या गैरव्यवहाराची भूमिका स्पष्ट झाली आहे.

जप्ती आणि पुरावे

    CBI च्या छाप्यांमध्ये मोबाईल फोन, डिजिटल डिव्हाइसेस, बँक दस्तऐवज, व्यवहार तपशील, बनावट केवायसी कागदपत्रे यासह अनेक महत्त्वाचे पुरावे जप्त करण्यात आले आहेत. याव्यतिरिक्त, म्यूल खाती उघडण्यात सक्रिय सहभाग असलेल्या मध्यस्थांची ओळख पटवली गेली आहे.

कायदेशीर कारवाई

   याप्रकरणी IPC/BNS आणि भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा अंतर्गत गुन्हे नोंदवले गेले आहेत. अटक करण्यात आलेल्या आरोपींना न्यायालयासमोर हजर करण्यात येत आहे. सीबीआयने याप्रकरणी सखोल तपास सुरू केला आहे.

सरकारची सायबर गुन्ह्यांविरोधात ठाम भूमिका

   भारत सरकारच्या सायबर गुन्हे आणि डिजिटल फसवणुकीविरोधातील झिरो टॉलरन्स धोरणाचा हा भाग आहे. अशा गुन्ह्यांमधील पायाभूत यंत्रणा उद्ध्वस्त करणे, आणि त्यामागील साखळी उद्ध्वस्त करणे, हे सरकारचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचे या कारवाईतून दिसून आले आहे.